Mục lục
Thủy triều hình thành như thế nào?
Nguyên nhân chính của thủy triều là lực hấp dẫn của Mặt Trăng và Mặt Trời tác động lên khối nước đại dương.
Do Mặt Trăng ở gần Trái Đất hơn nên ảnh hưởng mạnh nhất, kéo nước biển phình lên ở phía hướng về Mặt Trăng. Đồng thời, chuyển động quay của hệ Trái Đất và Mặt Trăng tạo ra lực quán tính, làm nước biển phình lên ở phía đối diện.
Vì vậy, trên Trái Đất luôn tồn tại hai vùng nước dâng cao. Phần lớn nơi trên thế giới có hai lần nước lên và hai lần nước xuống mỗi ngày mặt trăng (khoảng 24 giờ 50 phút); một số vùng chỉ có một lần lên và một lần xuống.
Gió được tạo ra từ đâu?
Gió là sự chuyển động của không khí trong khí quyển.
Bề mặt Trái Đất không nhận nhiệt từ Mặt Trời đồng đều. Những khu vực nóng lên nhanh tạo ra vùng áp suất thấp, trong khi những khu vực mát hơn hình thành vùng áp suất cao. Không khí bắt đầu chuyển động từ vùng áp cao về vùng áp thấp, nhưng chuyển động quay của Trái Đất làm nó lệch hướng, nên ở quy mô lớn gió thổi gần như song song với các đường đẳng áp thay vì cắt ngang chúng.
Sự chênh lệch áp suất càng lớn thì gió càng mạnh.
Điều gì tạo nên các dòng hải lưu?
Các dòng hải lưu là những dòng nước biển chuyển động trên quy mô lớn.
Thủy triều là một trong những động lực chính của dòng nước ven bờ. Ở quy mô đại dương, động lực quan trọng nhất là các hệ thống gió thường xuyên trong khí quyển, như gió Tín phong, gió Tây ôn đới và gió mùa. Khi thổi liên tục trong thời gian dài, các luồng gió này đẩy khối nước mặt di chuyển, hình thành nên những dòng hải lưu rộng lớn.
Ngoài ra, sự chênh lệch nhiệt độ, độ mặn của nước biển và chuyển động quay của Trái Đất cũng góp phần định hình hướng đi của các dòng hải lưu.
Ba hiện tượng tưởng chừng riêng biệt này thực chất đều là kết quả của những lực tự nhiên đang không ngừng vận hành hành tinh của chúng ta.
Đọc thêm
Ảnh: Matt Hardy - Unsplash
