Mục lục
- ⚠️ Khi nào cần cấp cứu
- Đau nửa đầu (migraine) là gì?
- Hiểu biết hiện nay về cơ chế và điều trị
- Triệu chứng được tài liệu mô tả
- Nội dung theo phương pháp Tác động cột sống
- Nảy đom đóm mắt
- Nặng đầu, mất ngủ, buồn nôn, rối loạn tuần hoàn
- Tê bì chi trên và đầu ngón tay
- Mệt, hay ngáp, ợ hơi
- Nói khó, nghe đọc không hiểu
- Nhức nửa đầu sau, lan sang hốc mắt
- Nhức đầu vùng thái dương
- Nhức đầu vùng trán và hốc mắt
- Nhìn hình đôi, sụp mi
- Liệt nhẹ chi trên và nói khó
- Đọc thêm
- Nguồn tài liệu
Tư liệu lưu trữ. Bài này trình bày nội dung của tài liệu Phương pháp Tác động Cột sống Việt Nam (Chi hội Tác động cột sống Hà Nội — Hội Đông y thành phố Hà Nội) để lưu trữ, nghiên cứu và tham khảo. Các đoạn trích là lời của tài liệu, không phải kết luận y khoa của Sciencepedia, và không thay thế chẩn đoán hay điều trị của nhân viên y tế.
⚠️ Khi nào cần cấp cứu
NHS khuyên gọi cấp cứu nếu bạn hoặc con bạn:
- đau đầu đột ngột và cực kỳ dữ dội;
- khó nói hoặc khó nhớ;
- mất thị lực, nhìn mờ hoặc nhìn đôi;
- sốt rất cao kèm các dấu hiệu của viêm màng não;
- không cử động được, hoặc yếu tay, chân hay mặt ở một bên cơ thể.
MedlinePlus cũng khuyên gọi cấp cứu khi đó là cơn đau đầu tệ nhất từng gặp, hoặc có rối loạn lời nói, thị lực, vận động, mất thăng bằng — nhất là khi các cơn migraine trước chưa từng như vậy. Đau đầu khởi phát đột ngột, như bùng nổ, cần được khám ngay vì có thể do vỡ mạch máu trong não. Đau đầu kèm sốt, cứng cổ, buồn nôn và nôn, hoặc đau đầu mới xuất hiện — nhất là ở người trên 50 tuổi — cũng cần đi khám ngay (MedlinePlus). NHS khuyên hẹn khám bác sĩ gấp nếu một cơn migraine đã kéo dài hơn 72 giờ, hoặc triệu chứng tiền triệu kéo dài hơn 1 giờ mỗi lần.
Một số mục trích bên dưới mang tên những triệu chứng như nói khó, nhìn hình đôi, liệt nhẹ chi trên. Theo NHS, khó nói, nhìn đôi, hoặc yếu tay, chân hay mặt ở một bên cơ thể là lý do gọi cấp cứu, như danh sách trên.
Đau nửa đầu (migraine) là gì?
Theo NINDS, migraine là một tình trạng bệnh, không chỉ là một cơn đau đầu nặng. Một trong những triệu chứng thường gặp nhất của cơn migraine là đau nhói theo nhịp, mức vừa đến nặng, thường ở một bên đầu. MedlinePlus cho biết cơn có thể kèm buồn nôn, nôn, hoặc nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh.
Theo NHS, cơn migraine thường kéo dài từ 4 giờ đến 3 ngày. Chỉ một số người có tiền triệu (aura): theo NINDS, tiền triệu xuất hiện khoảng 10 phút đến một giờ trước cơn và thường không quá một giờ. Dạng thường gặp nhất là migraine không có tiền triệu (NINDS).
Hiểu biết hiện nay về cơ chế và điều trị
NHS viết rằng chưa biết nguyên nhân gây migraine, nhưng nó xảy ra khi có thay đổi ở dây thần kinh và mạch máu trong não. Theo NINDS, nghiên cứu hiện nay cho thấy cơn đau xảy ra khi tín hiệu thần kinh, các chất hóa học trong não và mạch máu không hoạt động bình thường; MedlinePlus ghi rằng chuỗi sự kiện chính xác vẫn chưa rõ.
Không có xét nghiệm đặc hiệu nào chứng minh một cơn đau đầu là migraine, và chỉ nhân viên y tế mới xác định được triệu chứng là do migraine hay một bệnh khác (MedlinePlus). Hiện chưa có cách chữa khỏi migraine, nhưng điều trị giúp kiểm soát triệu chứng (NINDS).
Triệu chứng được tài liệu mô tả
Lúc đầu chỉ đau ở một bên đầu, vùng trán, thái dương, ít khi ở vùng chẩm. Rồi dần dần có thể lan ra cả đầu hoặc đau bên nửa đầu đối diện.
Những triệu chứng kèm theo là buồn nôn, rối loạn tuần hoàn như mạch chậm, huyết áp có thể hơi cao, nhạy cảm với các mùi. Cơn đau thường kéo dài từ vài giờ đến 3 ngày, mất đi vào ban đêm hoặc để lại cảm giác ê ẩm ở trong đầu ngày hôm sau.
Đau nửa đầu có tiền triệu: Đau đầu khởi phát bằng tiền triệu nghĩa là những triệu chứng thần kinh khu trú ở vỏ não rồi phát triển dần dần trong vòng 6 đến 20 phút, kéo dài dưới 60 phút. … Tiền triệu có thể là rối loạn thị lực nhìn hình đôi, lác mắt ở cùng bên đau; …
… yếu nửa người, liệt nhẹ chi trên, mất ngôn ngữ, nói khó. Tiền triệu kéo dài dưới 60 phút và sẽ phục hồi hoàn toàn. Đây là dấu hiệu quan trọng để phân biệt với những bệnh nhân không phải đau nửa đầu có tiền triệu .
Nội dung theo phương pháp Tác động cột sống
Phương pháp tác động cột sống Việt Nam căn cứ vào sự biến đổi nhiệt độ da, sự biến đổi về tiết cơ trên hệ cột sống, sự biến đổi của các đốt sống liên quan đến các triệu chứng bệnh và cảm giác khách quan trên các đốt sống đó để xác định các đốt sống trọng điểm và giải toả các trọng điểm đó để điều trị các triệu chứng của bệnh.
Nảy đom đóm mắt
Nhiệt độ da ta thấy vùng ngực trái, vai phải, sườn phải của bệnh nhân nóng cao. Liên quan đến các chức năng về tuần hoàn, hô hấp, gan rối loạn. Đốt sống trọng điểm là C6, T9,T10,T11.
Đốt sống tài liệu nêu:
Nặng đầu, mất ngủ, buồn nôn, rối loạn tuần hoàn
Nhiệt độ vùng ngực trái nóng cao. Liên quan đến các chức năng về tuần hoàn, hô hấp Đốt sống trọng điểm là T3,T6.
Đốt sống tài liệu nêu:
Tê bì chi trên và đầu ngón tay
Nhiệt độ rối loạn vùng chẩm, cổ phải, mỏ ác (nóng cao); Liên quan đến chức năng phổi, dạ dày, đại tràng rối loạn. Đối sống trọng điểm là C7,L1,L3.
Đốt sống tài liệu nêu:
Mệt, hay ngáp, ợ hơi
Nhiệt độ rối loạn vùng ngực trái. Liên quan đến chức năng đại tràng, tim mạch rối loạn. Trọng điểm là đốt sống T6, T7, T9
Đốt sống tài liệu nêu:
Nói khó, nghe đọc không hiểu
Nhiệt độ rối loạn ở vùng chẩm. Liên quan đến chức năng đại tràng, tim mạch rối loạn. Trọng điểm là đốt sống S5.
Đốt sống tài liệu nêu:
- Trọng điểm: S5
Nhức nửa đầu sau, lan sang hốc mắt
Nhiệt độ rối loạn ở vùng đầu sau, hốc mắt và vùng vai phải, mỏ ác. Liên quan đến chức năng thần kinh và phổi rối loạn. Đốt sống trọng điểm là C1,C3,C5,C6,T11.
Đốt sống tài liệu nêu:
Nhức đầu vùng thái dương
Nhiệt độ rối loạn vùng vai phải, mỏ ác. Liên quan đến chức năng hô hấp và dạ dày rối loạn. Đốt sống trọng điểm là T11,L1.
Đốt sống tài liệu nêu:
Nhức đầu vùng trán và hốc mắt
Nhiệt độ rối loạn vùng vai phải. Liên quan đến chức năng hô hấp rối loạn. Đốt sống trọng điểm là T10,T11.
Đốt sống tài liệu nêu:
Nhìn hình đôi, sụp mi
Nhiệt độ địa phương vùng mắt nóng cao. Liên quan đến chức năng thần kinh rối loạn. Đốt sống trọng điểm là C7.
Đốt sống tài liệu nêu:
- Trọng điểm: C7
Liệt nhẹ chi trên và nói khó
Nhiệt độ rối loạn vùng lưng trên. Liên quan đến chức năng tuần hoàn hô hấp rối loạn. Đốt sống trọng điểm là C6,T1.
Đốt sống tài liệu nêu:
Đọc thêm
- Huyệt đạo và châm cứu: "Khí" của Đông y có liên hệ gì với khoa học hiện đại?
- Những "sứ giả hóa học" điều khiển hoạt động của não bộ
- Thiếu ngủ: Khoản nợ thế chấp bằng sức khỏe và tương lai
Cùng loạt Tác động cột sống:
- Đau lưng cấp theo phương pháp Tác động cột sống
- Đau thần kinh tọa theo phương pháp Tác động cột sống
Nguồn tài liệu
Tài liệu Phương pháp Tác động Cột sống Việt Nam (Chi hội Tác động cột sống Hà Nội — Hội Đông y thành phố Hà Nội), phần "IV. ĐAU NỬA ĐẦU (MIGRAINE)", trang 11–13 của sách (trang 12–14 của bản scan). Bản chép từng trang lưu cùng mã nguồn Sciencepedia.
🩺 Nội dung trên dùng cho mục đích lưu trữ, nghiên cứu và tham khảo. Nếu bạn đang có triệu chứng, hãy đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị.
Nguồn tham khảo
- [1]Migraine — National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NIH)
- [2]Migraine — MedlinePlus — U.S. National Library of Medicine
- [3]Migraine — NHS
- [4]Headache — MedlinePlus — U.S. National Library of Medicine
- [5]Phương pháp Tác động Cột sống Việt Nam — Một số bệnh thường gặp và hướng điều trị — IV. ĐAU NỬA ĐẦU (MIGRAINE), tr. 11–13 — Chi hội Tác động cột sống Hà Nội — Hội Đông y thành phố Hà Nội
Ảnh: DrJanaOfficial — Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.


