Gắn thẻ “Vật lý”

25 bài viết

Bí mật đằng sau cảm giác "hụt hẫng" khi vận tốc thay đổi

Bạn có bao giờ cảm thấy cơ thể như bị kéo về phía sau khi xe tăng tốc, hoặc bị hất về phía trước khi xe phanh gấp? Cảm giác "hụt hẫng" đó không phải do một lực bí ẩn nào gây ra, mà là kết quả của quán tính, một tính chất vốn có của mọi vật thể có khối lượng.

2 phút đọc2

Cơ học

Nếu Trái Đất đang quay, vì sao chúng ta không cảm nhận được?

☀️ Mỗi buổi sáng, Mặt Trời không thực sự "mọc" từ phía chân trời. Thay vào đó, chính Trái Đất đang quay và đưa nơi chúng ta đứng dần vào vùng được Mặt Trời chiếu sáng. Ở xích đạo, bề mặt Trái Đất di chuyển với tốc độ khoảng 1.670 km/h, nhanh hơn nhiều máy bay chở khách. Vậy tại sao chúng ta không cảm thấy chuyển động ấy, và vì sao không bị văng vào không gian?

2 phút đọc3

Địa chất

Hành trình vào tâm Trái Đất

Từ khi con người bắt đầu nghiên cứu hành tinh mình đang sống, một câu hỏi luôn tồn tại: **bên trong Trái Đất có gì?** 4 5 Dù đã đặt chân lên Mặt Trăng và khám phá nhiều hành tinh khác, nhân loại vẫn chưa thể chạm tới phần sâu bên trong Trái Đất. Những gì chúng ta biết ngày nay chủ yếu được suy ra từ sóng địa chấn, thí nghiệm áp suất cao và các mô hình vật lý.

3 phút đọc11

Điện từ và Ánh sáng

Từ electron đến dòng điện: Nguồn gốc của điện năng

Dòng điện hiện diện ở khắp mọi nơi, từ tia sét trên bầu trời, các tín hiệu thần kinh trong cơ thể cho đến những thiết bị điện tử hằng ngày. Về bản chất, **dòng điện là sự chuyển động có hướng của điện tích**. Điện tích tạo ra lực điện. Khi các điện tích bắt đầu chuyển động, chúng tạo thành dòng điện và đồng thời sinh ra từ trường.

3 phút đọc5

Cơ học

Sóng truyền năng lượng như thế nào?

Sóng xuất hiện ở khắp nơi, từ âm thanh, ánh sáng đến sóng biển và động đất. Điểm chung của mọi loại sóng là chúng **truyền năng lượng nhưng không truyền vật chất**. Ví dụ, khi sóng biển đi qua, chiếc phao chỉ nhấp nhô lên xuống tại chỗ. Thứ thật sự di chuyển là năng lượng của sóng, không phải khối nước.

2 phút đọc8

Tế bào và Phân tử

Những hạt vô hình tạo nên thế giới vật chất

Mọi vật xung quanh chúng ta, từ không khí đến cơ thể con người, đều được cấu tạo từ những đơn vị cực nhỏ gọi là **nguyên tử**. Mỗi nguyên tử gồm một hạt nhân ở trung tâm và các electron chuyển động xung quanh. Điều thú vị là gần như toàn bộ khối lượng của nguyên tử nằm trong hạt nhân, trong khi phần lớn thể tích lại thuộc về vùng không gian của các electron.

3 phút đọc6

Cơ học

Bí mật đằng sau cảm giác nặng và nhẹ

Chúng ta thường dùng lẫn lộn các khái niệm **khối lượng**, **quán tính** và **trọng lượng**, nhưng chúng không hoàn toàn giống nhau. Khối lượng là thước đo quán tính của vật, còn trọng lượng là lực hấp dẫn tác dụng lên vật.

2 phút đọc5

Cơ học

Newton đã giải mã thế giới như thế nào?

Johannes Kepler là người mô tả chính xác cách các hành tinh chuyển động quanh Mặt Trời. Nhưng các định luật của ông chỉ trả lời câu hỏi "chuyển động như thế nào?" chứ chưa giải thích được "vì sao lại chuyển động như vậy?". Câu trả lời xuất hiện vào năm 1687, khi Isaac Newton công bố ba định luật chuyển động, ba định luật này không chỉ giải thích chuyển động của các hành tinh mà còn mô tả cách mọi vật thể có khối lượng chuyển động trong vũ trụ.

2 phút đọc5

Nhiệt và Năng lượng

Năng lượng là gì

Từ ánh sáng của các ngôi sao, dòng điện trong ngôi nhà đến từng nhịp đập của cơ thể, mọi hiện tượng vật lý đều liên quan đến năng lượng. Dù mang nhiều hình thức khác nhau, năng lượng luôn tuân theo một quy luật cơ bản: không tự sinh ra, không tự mất đi, chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác.

2 phút đọc5

Vật lý hiện đại

Sóng hấp dẫn và sóng trọng lực: một chữ khác nhau, hai hiện tượng không liên quan

Trong tiếng Anh, gravitational wave (sóng hấp dẫn) và gravity wave (sóng trọng lực) chỉ khác nhau một chữ nhưng lại là hai hiện tượng hoàn toàn khác nhau. Sóng hấp dẫn là gợn sóng của không–thời gian. Sóng trọng lựclà dao động của nước hoặc không khí dưới tác dụng của trọng lực.

2 phút đọc3

Hệ Mặt Trời

Sự ra đời của Hệ Mặt Trời

Tất cả sinh ra từ một đám mây khí bụi sụp đổ cách đây 4,57 tỉ năm. Câu hỏi khó nhất không phải làm sao có hành tinh, mà vì sao Mặt Trời giữ 99,86% khối lượng nhưng chỉ 1% động lượng góc của cả hệ.

6 phút đọc2

Vũ trụ học

Vật chất tối và năng lượng tối: trận chiến "Kéo co" vĩ đại của Vũ trụ

Chúng chỉ giống nhau ở chữ “tối” và ở chỗ chưa ai nhìn thấy. Một thứ kéo vật chất lại, một thứ đẩy không gian ra. Cộng lại chúng chiếm 95% vũ trụ, và ta không biết cả hai là gì.

3 phút đọc3