Mục lục
Quán tính khiến cơ thể chống lại sự thay đổi vận tốc
Theo Định luật I Newton, một vật có xu hướng giữ nguyên trạng thái đang có của nó.
Khi chiếc xe đang đứng yên rồi bất ngờ tăng tốc, cơ thể bạn vẫn có xu hướng giữ trạng thái đứng yên. Ghế xe đẩy phần lưng về phía trước, trong khi phần còn lại của cơ thể chưa kịp thay đổi vận tốc, tạo cảm giác như có một lực kéo bạn ngược ra sau.
Ngược lại, khi xe đang chạy và phanh gấp, cơ thể vẫn muốn tiếp tục chuyển động theo tốc độ cũ. Xe giảm tốc nhưng bạn vẫn lao về phía trước theo quán tính, khiến bạn có cảm giác bị đẩy mạnh về phía trước.
Các bộ phận trong cơ thể không chuyển động cùng lúc
Cơ thể con người không phải là một khối rắn đồng nhất.
Khi phương tiện thay đổi vận tốc, lực chỉ tác động trực tiếp lên những phần tiếp xúc với xe như bàn chân, ghế ngồi hoặc dây an toàn. Trong khi đó, đầu, cơ bắp và các cơ quan nội tạng có xu hướng tiếp tục chuyển động theo trạng thái ban đầu trong một khoảng thời gian rất ngắn.
Sự chênh lệch chuyển động này tạo ra cảm giác căng kéo bên trong cơ thể. Não bộ ghi nhận các tín hiệu đó và diễn giải thành cảm giác "hụt hẫng" hoặc "bị giật người".
Tai trong giúp bạn cảm nhận sự thay đổi vận tốc
Bên cạnh quán tính, hệ thống tiền đình nằm trong tai trong cũng đóng vai trò quan trọng.
Trong tai trong có hai nhóm cảm biến khác nhau. Cơ quan sỏi tai — soan nang và cầu nang — cảm nhận gia tốc thẳng: khi xe tăng tốc hay phanh gấp, lớp màng chứa các hạt sỏi tai nhỏ bị trễ lại so với lớp tế bào cảm nhận bên dưới, và độ lệch đó được gửi về não. Ống bán khuyên thì cảm nhận chuyển động xoay, tức khi bạn quay hay nghiêng đầu. Cảm giác bị kéo khi xe thay đổi vận tốc chủ yếu đến từ nhóm thứ nhất.
Sự dịch chuyển đó kích thích các tế bào cảm nhận, gửi tín hiệu đến não bộ rằng cơ thể đang tăng tốc, giảm tốc hoặc đổi hướng. Chính quá trình này tạo nên cảm giác bị kéo, chao đảo hoặc đôi khi là chóng mặt.
Đó là lý do vì sao chỉ một thay đổi vận tốc diễn ra trong tích tắc cũng đủ khiến bạn cảm thấy như bị một lực vô hình kéo cơ thể theo một hướng nhất định.
Đọc thêm
Ảnh: Dextar Studio - Unsplash
