Nhịp sinh học

Hệ thống điều khiển nhịp sinh học gọi là đồng hồ sinh học, cấu thành từ các protein do hàng nghìn gen mã hoá, bật và tắt theo một trình tự nhất định; một đồng hồ chủ điều phối mọi đồng hồ sinh học trong cơ thể. Ở động vật có xương sống, kể cả người, đồng hồ chủ nằm trong não. Ở người, đó là nhân trên chéo (SCN), một nhóm lớn tế bào thần kinh nhận thông tin về ánh sáng trực tiếp từ mắt. SCN điều khiển việc tiết hormone melatonin theo lượng ánh sáng mắt nhận được — buổi tối, đồng hồ chủ bảo não tiết nhiều melatonin hơn và ta thấy buồn ngủ — đồng thời đồng bộ nhịp của các cơ quan và mô khắp cơ thể.

Nhịp sinh học chi phối nhiều chức năng, từ độ tỉnh táo thay đổi trong ngày tới thân nhiệt, trao đổi chất và việc tiết hormone. Cùng với cơ chế cân bằng nội môi của giấc ngủ, nó điều hoà khi nào ta thức và khi nào ta ngủ.