Thuật ngữ · Thiên văn học
Tiến động
Sự đổi hướng chậm của trục quay của một vật đang quay dưới tác dụng của mômen lực, như trục con quay lắc vòng. Với Trái Đất, đó là sự đổi hướng rất chậm của trục quay so với các ngôi sao, khiến sao Bắc Cực thay đổi qua hàng nghìn năm.
Trong cơ học, khi một mômen lực tác dụng lên một vật đang quay, trục quay của vật, cùng hướng với động lượng góc, có thể quay vòng chậm quanh một trục khác thay vì đổ xuống. Hiện tượng này gọi là tiến động, thấy rõ ở con quay hồi chuyển.
Trái Đất hơi phình ra ở xích đạo. Lực hấp dẫn của Mặt Trời và Mặt Trăng tác dụng lên phần phình này làm trục quay Trái Đất tiến động, hoàn thành một vòng trong khoảng 26.000 năm (NASA nêu chu kỳ khoảng 25.771,5 năm). Đây là tiến động trục quay; nó khác với sự thay đổi độ nghiêng của trục, vốn là một chu kỳ riêng.
Vì trục quay đổi hướng, ngôi sao sáng nằm gần cực bắc của bầu trời thay đổi theo thời gian: hiện nay là Polaris, vài nghìn năm trước là Kochab, và khoảng 12.000 năm nữa sẽ là Vega. Tiến động cũng làm chênh lệch giữa các mùa rõ hơn ở bán cầu này và kém đi ở bán cầu kia; nó là một trong các chu kỳ quỹ đạo Milankovitch ảnh hưởng tới khí hậu Trái Đất trên thang thời gian rất dài.