Thuật ngữ · Khoa học Trái Đất
El Niño
Pha ấm của hiện tượng El Niño – Dao động phương Nam (ENSO): bề mặt đại dương ở vùng trung tâm và đông Thái Bình Dương nhiệt đới ấm hơn trung bình, còn gió mậu dịch yếu đi, có khi đổi chiều. Nó có thể ảnh hưởng tới thời tiết khắp thế giới.
Trong điều kiện bình thường, gió mậu dịch thổi về phía tây dọc xích đạo, đẩy nước ấm từ Nam Mỹ sang châu Á; nước lạnh từ dưới sâu trồi lên thế chỗ. Khi El Niño xảy ra, gió mậu dịch yếu đi và nước ấm bị đẩy ngược về phía đông, về phía bờ tây châu Mỹ. Pha ngược lại là La Niña: gió mạnh hơn thường lệ, đẩy thêm nước ấm sang châu Á, và nước trồi ở bờ tây châu Mỹ tăng lên. Giữa hai pha là trạng thái trung tính. Vì ENSO đòi hỏi thay đổi ở cả đại dương lẫn khí quyển, nó là một hiện tượng khí hậu liên kết giữa hai hệ.
Mỗi đợt El Niño hay La Niña thường kéo dài 9–12 tháng, đôi khi nhiều năm, và xảy ra trung bình 2–7 năm một lần nhưng không theo lịch cố định; nhìn chung El Niño xảy ra thường hơn La Niña. Tên gọi (tiếng Tây Ban Nha: "cậu bé") đến từ ngư dân Nam Mỹ, những người từ thế kỷ 17 đã nhận ra các đợt nước ấm bất thường ở Thái Bình Dương. Tên đầy đủ họ dùng là El Niño de Navidad (Navidad là Giáng sinh), vì El Niño thường đạt đỉnh quanh tháng 12.