Thuật ngữ · Hóa học
Đồng vị
Các nguyên tử của cùng một nguyên tố hóa học, có cùng số proton nhưng khác số neutron, nên có số khối khác nhau. Một số đồng vị bền; số khác không bền và tự phân rã phóng xạ.
Số proton, tức số hiệu nguyên tử Z, quyết định nguyên tử thuộc nguyên tố nào. Các đồng vị của một nguyên tố có cùng Z nhưng khác số neutron, nên khác số khối A (tổng số proton và neutron). Ví dụ, carbon-12 và carbon-14 đều có 6 proton, nhưng lần lượt có 6 và 8 neutron.
Đồng vị bền không tự biến đổi; đồng vị phóng xạ thì phân rã tự phát theo thời gian. Hầu hết các nguyên tố có nhiều hơn một đồng vị bền. Chỉ thêm một neutron cũng có thể làm tính chất của đồng vị thay đổi rõ rệt: carbon-12 bền, còn carbon-14 thì phân rã.
Đồng vị được dùng để truy vết các quá trình tự nhiên thông qua sự thay đổi tỉ lệ đồng vị. Đồng vị phóng xạ còn cung cấp thông tin về thời gian, là cơ sở của phương pháp định tuổi bằng phóng xạ, chẳng hạn định tuổi bằng carbon-14.